Erantzun laburra
Yena 160 dolarreko mailatik gertu dabil, uztailaren 31ko AEB-Japonia esku-hartze koordinatuak eragin iraunkorrik izan ez ondoren. Ondorioz, carry trade delakoaren posizioak presioan daude eta hori Bangkokeko finantza-baldintzetara ere iristen ari da. Phuketen, ostera, kapital-birbanaketa horrek eskaria bultzatzen ari du, batez ere dolarrez edo eurotan erosten duten atzerritarren artean.
Basotik Thailandiara begira dagoen inbertitzaileak jakin behar du unea ez dela edonolakoa: dibisen ziklo honek erosteko une baliagarri bat sortzen ari da, baina baita arrisku globalak ere.
Zer gertatu da yenarekin 2026an?
AEBetako Altxor Idazkari Scott Bessentek abuztuaren 29an argi utzi zuen: yenaren mugimendu kaotikoek merkatu globalak astindu ditzakete eta amerikar familia eta enpresen mailegu-kostuak igo. Bere hitzek islatzen dute egoeraren larritasuna, izan ere yena dolarrarekiko 160 mailara itzuli da, uztailaren 31ko esku-hartzearen ondorengo susperraldi txiki bat desagertu ostean.
Yena ez da Japoniako arazo isolatu bat. Munduko hirugarren dibisa gehien negoziatua da, eta carry trade globalaren zutabe nagusietako bat. Modu bortitz eta ezustekoan mugitzen denean, nazioarteko inbertsore askok beren posizioak presaka itxi behar dituzte, eta horrek uhin-efektua sortzen du aktibo mota guztietan: bonuetatik hasi eta Asiako hego-ekialdeko higiezinetaraino.
Zergatik porrot egin zuen uztailaren 31ko esku-hartzeak?
Uztailaren 31n, AEBek eta Japoniak elkarrekin esku hartu zuten yena erosteko, urte askoren buruan lehen aldiz horrelako operazio koordinatu bat eginez. AEBetako Altxorrak Exchange Stabilization Fund (ESF) izeneko funtsa erabili zuen, larrialdietarako gordetzen den tresna berezia, Kongresuaren onarpenik behar ez duena. Horrek berak adierazten du egoeraren presa maila.
Esku-hartzearen ostean, yenak indarra hartu zuen labur-labur, baina berehala itzuli zen 160 dolarreko inguruko mailara. Merkatua bankuentzat baino indartsuagoa izan zen. Egoera hori are gehiago larriagotzen ari da Fed-en interes-tasen igoerarako itxaropenek eraginda, izan ere horrek dolar eta yen aktiboen arteko errendimendu-tartea zabaltzen du.
Nola eragiten dio yenaren gorabeherak Asiako higiezin-merkatuari?
Bessentek argi adierazi zuen mekanismo zehatza: yena bat-batean ahultzen denean, yen merkeaz maileguz baliatzen diren carry trade parte-hartzaileek posizioak presaka itxi behar dituzte, eta horrek kate-erreakzio bat eragiten du salmenta masiboetan. Munduko yenean oinarritutako carry trade globala 1 bilioi dolar baino gehiagokoa dela kalkulatzen da, beraz, desegite partzial batek ere astindu handiak sor ditzake aktibo-merkatu guztietan, higiezinak barne.
AEBetako mailegu-kostuen igoera Asiako hego-ekialdeko kreditu-merkatuetara ere iristen ari da. Thailandian, hipoteka-maileguen bolumena %12 jaitsi zen urte batetik bestera 2025eko laugarren hiruhilekoan, Thailandiako Bankuaren datuen arabera, Bangkokeko masa-merkatuko segmentua (3 milioi baht azpitik) hozten ari delarik.
Zer gertatzen ari da Thailandiako etxebizitza-merkatuan?
Bangkoken, garatzaileak dagoeneko erantzuten ari dira maileguen desazelerazioari, saldu gabeko unitateetan %15-20ko deskontuak eskainiz eta ordainketa-plan malguagoak jarriz. Gero eta gehiago dirulaguntza horiek diruz erosten duten bezeroei zuzenduta daude, atzerriko inbertitzaileak barne.
Phuketen, aldiz, panorama oso bestelakoa da. Nazioarteko kapitalak erakartzen jarraitzen du, eta 2026rako proiektatutako eskaintza dagoeneko ezaguna da: 10.020 apartamentu 39 proiektutan zehar. Erosleen jatorria ere anitza da, Txina, Errusia, Europa, India, Singapur, Australia eta Golkoko herrialdeetatik heldu baitira, eta horrek merkatuaren mendekotasuna edozein nazionalitate bakarrekiko murrizten du.
Baht-a eta yena: nolako lotura dute?
Baht thailandiarra eta yen japoniarra Asiako kapital-fluxu berean kokatzen dira, eta bata edo bestea carry trade mugimenduek astintzen dituzte. Yenak bat-batean behera egiten duenean, sarritan Asiako beste dibisek ere presioa jasaten dute. Dolarrez edo eurotan Thailandian erosten duten inbertitzaileentzat, horrek trukatze-tasa are erosoagoa suposatu dezake.
Merezi al du orain Phuketen erostea?
Historikoki, yenaren gorabeherek Japoniako kanpo-inbertsioen kapitala beste Asiako merkatu batzuetara birbideratu izan dute, Thailandia barne. Phuket eta Bangkok jada japoniar erosleen interesa handitzen ari dira. Baht ahula dolarrarekiko edo eurorekiko denboraldi honetan, hori guztia abantaila gehigarri bat da erosleentzat.
Gure lantaldean, Tailandiako Higiezinaketan, gero eta galdera gehiago jasotzen ditugu Euskal Herritik, batez ere Phuketeko turismo-inbertsioei buruz, une hau une egokia izan daitekeen ala ez galdetuz. Erantzuna erraza ez den arren, argi dago dibisa-zikloak sortzen duen leihoa erabilgarria dela ikuskaritza-bidaia bat planifikatzeko.
Iragarpen gehiago izango al dira 2026an?
Bessentek ez du baztertu etorkizunean beste esku-hartzerik egitea, yenaren mugimenduak 'kaotikoak' izaten jarraituz gero. Merkatuak arretaz jarraitzen ari dira 160eko maila, muga psikologiko gisa hartzen baita, eta horren azpitik erortzeak neurri berriak eragin ditzake.
Nola eragiten die hipoteka-tasei Asian?
AEBetako mailegu-kostuen igoerak nazioarteko bono-merkatuen bidez transmititzen dira. Tasak igotzen jarraitzen badute, horrek Thailandiako maileguen kostuei ere eragin diezaieke, nahiz eta Thailandiako Bankuak politika monetario independentea duen. Oraingoz, Bangkokeko garatzaileek jada erantzuten diote merkatuko desazelerazioari, aipatutako %15-20ko deskontuekin eta ordainketa-baldintza malguagoekin, dirutan erosten duten bezeroei lehentasuna emanez.
Iturria: CNA (Channel NewsAsia)